น้ำเต้าแกะสลัก Mates Burilados
งานแกะสลักด้วยมือจากน้ำเต้าเปรูโบราณ ซึ่งเป็นรูปแบบศิลปะพื้นบ้านดั้งเดิมของเทือกเขาแอนเดส
มักแสดงภาพบุคคลและฉากวัฒนธรรมท้องถิ่นแหล่งกำเนิด: ทำด้วยมือในเปรูโดยช่างฝีมือท้องถิ่น
วัสดุ: เปลือกน้ำเต้าแห้งธรรมชาติ
เทคนิค: แกะสลัก ชุบสี และสลักด้วยไฟ (เผา)
วัตถุประสงค์: ของสะสมศิลปะพื้นบ้านเพื่อการตกแต่ง เป็นของเล่นใช้เขย่าให้เกิดเสียงได้
ประวัติ-เรื่องราว
(ข้อมูลและภาพถ่ายจากอินเตอร์เน็ต)
Hand-carved Peruvian Gourds หรือที่รู้จักกันในชื่อภาษาท้องถิ่นว่า "Mates Burilados"
คือศิลปะพื้นเมือง ที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 4,000 ปี ในประเทศเปรู
โดยเป็นการนำผลน้ำเต้ามาตากแห้งและแกะสลักลวดลายอย่างละเอียด
ศิลปะการแกะสลักน้ำเต้ามีต้นกำเนิดมาตั้งแต่สมัยก่อนอาณาจักรอินคา (Pre-Inca)
โดยพบหลักฐานเก่าแก่ที่สุดที่บริเวณ Huaca Prieta
ทางตอนเหนือของเปรู ปัจจุบันศูนย์กลางการผลิตที่สำคัญที่สุดอยู่ที่
หุบเขา Mantaro (Mantaro Valley)
โดยเฉพาะในหมู่บ้าน Cochas Chico และ Cochas Grande ใกล้กับเมือง Huancayo
การเปลี่ยนผลน้ำเต้าธรรมดาให้เป็นงานศิลปะต้องผ่านขั้นตอนที่ซับซ้อน:
การเตรียมผิว: นำน้ำเต้ามาขูดผิวชั้นนอกออกแล้วตากแดดจนแห้งสนิท
และแข็งเหมือนไม้
การแกะสลัก (Burilado): ช่างฝีมือจะใช้เครื่องมือเล็กๆ ที่เรียกว่า
"Buril" (เหล็กสกัดมือ) ในการขูด แกะ
และเจาะลวดลายลงบนผิว โดยไม่มีการร่างแบบไว้ก่อน
การลงสีและสร้างมิติ:
การใช้สีธรรมชาติ: บางครั้งมีการใช้น้ำมันผสมกับขี้เถ้าถ่านทา
ลงไปในรอยแกะเพื่อให้ลวดลายเด่นชัดขึ้น
เทคนิคการเผา (Technique of Scorching):
ใช้ท่อนไม้ที่กำลังติดไฟเป่าลมใส่เพื่อให้เกิดเงาและ
โทนสีน้ำตาลไปจนถึงดำ (เรียกว่า Quemado)
การลงสีและสร้างมิติ:
เทคนิคการเผา (Technique of Scorching):
ใช้ท่อนไม้ที่กำลังติดไฟเขียนให้เป็นสีน้ำตาลไปจนถึงดำ (เรียกว่า Quemado)
สิ่งที่ทำให้ Mates Burilados พิเศษคือการเป็น "สมุดบันทึกประวัติศาสตร์":
วิถีชีวิต: ลวดลายส่วนใหญ่มักบอกเล่าเรื่องราวการเกษตร การเลี้ยงสัตว์ งานเทศกาลรื่นเริง
และพิธีกรรมทางศาสนาของชาวแอนดีส
ธรรมชาติ: มีการแกะสลักรูปสัตว์ท้องถิ่น เช่น นกคอนดอร์ (Condor), เสือพูม่า (Puma), สุนัขจิ้งจอก และพืชพรรณต่างๆ
ความละเอียด: งานระดับพรีเมียมจะมีรายละเอียดสูงมากจนต้องใช้แว่นขยายส่องดู ซึ่งอาจใช้เวลาแกะสลัก
นานหลายสัปดาห์หรือเป็นเดือนต่อหนึ่งใบ
น้ำเต้าแกะสลักรูปแม่แต่งกายพื้นบ้านกำลังให้นมลูก
ของตกแต่งและเครื่องใช้: เดิมทีใช้เป็นภาชนะใส่อาหารหรือเครื่องดื่ม (เช่น แก้วชามาเต)
แต่ปัจจุบันเน้นเป็นงานประติมากรรมตกแต่งบ้าน
เครื่องดนตรี: ในบางครั้งมีการนำน้ำเต้าที่แกะสลักแล้วมาทำเป็น Shakers หรือเครื่องเขย่าเพื่อให้จังหวะในดนตรีพื้นเมือง
ซึ่งให้เสียงที่เป็นเอกลักษณ์และมีความสวยงามเชิงศิลปะไปพร้อมกัน
มีชื่อเรียกหลากหลาย ตามท้องถิ่นและเรียกตามวัสดุรูปร่างลักษณะ เช่น
Mates Burilados ,Hand-carved Peruvian Gourds , Shakers ,น้ำเต้าแกะสลัก
ข้อมูลอ้างอิงจาก
https://es.wikipedia.org/wiki/Huaca_Prieta
https://en.wikipedia.org/wiki/Apolonia_Dorregaray_Veli
Dirección de Patrimonio
MATES BURILADOS EN COCHAS CHICOS HUANCAYO - AMAUTA DE LA ARTESANIA PERUANA.