ไวบราโฟน
(VIBRAPHONE)

ประวัติ
ไวบราโฟน (Vibraphone)
พัฒนาขึ้นในสหรัฐอเมริกา ต้นแบบแรก: ปี ค.ศ. 1921
โดย Winterhoff ประดิษฐ์กลไกสำเร็จโดยการติดมอเตอร์และใบพัดโลหะ
ไว้เหนือท่อเรโซเนเตอร์ (Resonator) ใต้แท่งโลหะ (ลูกระนาด)
ทำให้เกิดเสียงสั่นไหวลักษณะ ไวบราโต้ (Vibrato) จึงเป็นที่มาของชื่อ "Vibraphone"
ใน ปี ค.ศ. 1924 นักแสดงโชว์แนววาไรตี้ Louis Frank Chiha นำไวบราโฟนรุ่นแรกของ Leedy
ไปบันทึกเสียงเพลงยอดนิยมอย่าง "Aloha ʻOe" และ "Gypsy Love Song"
ทำให้เครื่องดนตรีชนิดนี้เริ่มเป็นที่รู้จักในวงกว้างการพัฒนาครั้งสำคัญ (ค.ศ. 1927)
กำเนิด Vibraharp: ปี ค.ศ. 1927 Henry J. Schluter จากบริษัท J.C. Deagan Company
ได้พัฒนาปรับปรุงไวบราโฟนครั้งใหญ่ โดยเปลี่ยนมาใช้แท่งโลหะทำจาก อลูมิเนียมอัลลอยด์
แทนเหล็กกล้าเดิม เพื่อให้เสียงมีความนวล กลมกล่อม และกังวานยิ่งขึ้น
พร้อมทั้งใส่ คันเหยียบ (Damper Pedal) สำหรับควบคุมการหยุดเสียง (Sustain)
นวัตกรรมนี้จึงถูกเรียกว่า "Vibraharp" ก่อนจะกลายเป็นมาตรฐานของไวบราโฟน
ในเวลาต่อมา บทบาทในดนตรีแจ๊สและดนตรีร่วมสมัยในทศวรรษ 1930 เป็นต้นมา
ยุคทองของแจ๊ส ไวบราโฟนได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วในวงดนตรีแจ๊สและ
วงดนตรีเต้นรำช่วงปี ค.ศ. 1930  โดยมีศิลปินผู้บุกเบิกและสร้างชื่อเสียงระดับตำนาน
เช่น Red Norvo และ Lionel Hampton ผู้ซึ่งทำให้ไวบราโฟนกลายเป็นเครื่องดนตรีหลัก
ในวงการแจ๊สการยกระดับสู่สากล ในยุคต่อมา Milt Jackson ได้นำไวบราโฟนไปประยุกต์
ในดนตรีแจ๊สสมัยใหม่ได้อย่างลึกซึ้ง  ขณะที่วงการดนตรีคลาสสิกเริ่มนำไปใช้
ในงานออร์เคสตราและโอเปร่า เช่น ผลงานโอเปร่า เรื่อง Lulu ของ Alban Berg ในปี ค.ศ. 1937
ในยุคหลัง ศิลปินอย่าง Gary Burton ได้คิดค้นเทคนิคการใช้ไม้ตี 4 อัน (Four-mallet technique)
ซึ่งปฏิวัติการเล่นไวบราโฟนให้สามารถบรรเลงทั้งทำนองและประสานเสียงได้พร้อมกันเสมือนเปียโน  

ไวบราโฟนเครื่องนี้ มีสภาพเก่าพังถูกทิ้งร้างไว้  
นับสิบปี  ในป้ายระบุว่า  yamaha รุ่น  yv-460
ไม่พบข้อมูลในระบบ  คาดว่าเป็นยุคแรกๆของ yamaha   
ในป้ายระบุว่า NIPPON GAKKI CO., LTD
ตามประวัติ  เริ่มกิจการเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม ค.ศ. 1887
โดย โทรากุสึ ยามาฮ่า (Torakusu Yamaha) และ
จดทะเบียนก่อตั้งบริษัทอย่างเป็นทางการในปี ค.ศ.1897     
ก่อนเปลี่ยนชื่อเป็น Yamaha Corporation: ในปี ค.ศ. 1987
เครื่องนี้คาดว่า ผลิตในราวยุค 1960S  

ผมได้ทุ่มเท พยาพยามแก้ไขฟื้นฟูกลับขึ้นมาใหม่ อย่างตั้งใจ
เพื่อกลับมาได้ยินเสียงอีกครั้ง  ไวบราโฟนเครื่องนี้
เงียบงันไม่เคยส่งเสียง ไม่มีใครได้ยินมานาน
หลังจากการจากไปของนักดนตรีรุ่นครูที่เคยบรรเลง
จึงลงมือทำด้วยความรัก ความเคารพ และ รำลึกถึง
ถึงแม้จะไม่เคยได้มีโอกาสพบกันครู
ครั้งแรกกับการ รื้อออกมาเป็นชิ้นๆ วิเคราะห์แก้ไขไปทีละจุด
ผมเองก็ไม่เคยได้ยินเสียง   ไม่รู้จักมาก่อน  
ไม่มีใครแนะนำ   แต่กลับรู้สึกราวกับว่าชิ้นส่วนกลไกเหล่านั้น
กำลังสื่อสารกับผม  ราวกับคำบอกเล่าถึงเจตจำนงของผู้สร้าง
พร้อมทั้งเผยให้เห็นตรรกะการทำงานของเครื่องดนตรีชิ้นนี้
ออกมาให้ประจักษ์

This vibraphone was found in a dilapidated, abandoned state,
left neglected for decades.  A label identifies it as a Yamaha model YV-460
a model not found in current records, suggesting
it may be from one of Yamaha’s earliest production runs.
The label bears the name "Nippon Gakki Co., Ltd."
Historically, the business was founded on October 12, 1887, by Torakusu Yamaha,
with the company officially incorporated in 1897
long before it was renamed Yamaha Corporation in 1987.
This particular instrument likely dates back to the 1960s.

I have dedicated myself to restoring it, driven by a sincere desire to hear its
voice once again. For a long time—ever since the passing of
the veteran musician who once played it
this vibraphone had remained silent, unheard by anyone.
I undertook this project out of love, respect, and remembrance,
even though I never had the chance to meet the original owner.
As I dismantled it piece by piece, analyzing and repairing each component,
I felt as though the mechanical parts themselves were speaking—
conveying the intentions of the original creator and revealing
the logic behind how the instrument functions.

#ไวบรา่โฟน  #vibraphone   #ส่วนประกอบไวบราโฟน  # yv-460  #เสียงไวบราโฟน   #ซ่อมไวบราโฟน   

INSTRUMENT > VIBRAPHONE