รูป
Vibraphone
YAMAHA
YV-460
YEAR 1960S
JAPAN
ประวัติ
ไวบราโฟน (Vibraphone)
พัฒนาขึ้นในสหรัฐอเมริกา ต้นแบบแรก: ปี ค.ศ. 1921
โดย Winterhoff ประดิษฐ์กลไกสำเร็จโดยการติดมอเตอร์และใบพัดโลหะ
ไว้เหนือท่อเรโซเนเตอร์ (Resonator) ใต้แท่งโลหะ (ลูกระนาด)
ทำให้เกิดเสียงสั่นไหวลักษณะ ไวบราโต้ (Vibrato) จึงเป็นที่มาของชื่อ "Vibraphone"
ใน ปี ค.ศ. 1924 นักแสดงโชว์แนววาไรตี้ Louis Frank Chiha นำไวบราโฟนรุ่นแรกของ Leedy
ไปบันทึกเสียงเพลงยอดนิยมอย่าง "Aloha ʻOe" และ "Gypsy Love Song"
ทำให้เครื่องดนตรีชนิดนี้เริ่มเป็นที่รู้จักในวงกว้างการพัฒนาครั้งสำคัญ (ค.ศ. 1927)
กำเนิด Vibraharp: ปี ค.ศ. 1927 Henry J. Schluter จากบริษัท J.C. Deagan Company
ได้พัฒนาปรับปรุงไวบราโฟนครั้งใหญ่ โดยเปลี่ยนมาใช้แท่งโลหะทำจาก อลูมิเนียมอัลลอยด์
แทนเหล็กกล้าเดิม เพื่อให้เสียงมีความนวล กลมกล่อม และกังวานยิ่งขึ้น
พร้อมทั้งใส่ คันเหยียบ (Damper Pedal) สำหรับควบคุมการหยุดเสียง (Sustain)
นวัตกรรมนี้จึงถูกเรียกว่า "Vibraharp" ก่อนจะกลายเป็นมาตรฐานของไวบราโฟน
ในเวลาต่อมา บทบาทในดนตรีแจ๊สและดนตรีร่วมสมัยในทศวรรษ 1930 เป็นต้นมา
ยุคทองของแจ๊ส ไวบราโฟนได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วในวงดนตรีแจ๊สและ
วงดนตรีเต้นรำช่วงปี ค.ศ. 1930 โดยมีศิลปินผู้บุกเบิกและสร้างชื่อเสียงระดับตำนาน
เช่น Red Norvo และ Lionel Hampton ผู้ซึ่งทำให้ไวบราโฟนกลายเป็นเครื่องดนตรีหลัก
ในวงการแจ๊สการยกระดับสู่สากล ในยุคต่อมา Milt Jackson ได้นำไวบราโฟนไปประยุกต์
ในดนตรีแจ๊สสมัยใหม่ได้อย่างลึกซึ้ง ขณะที่วงการดนตรีคลาสสิกเริ่มนำไปใช้
ในงานออร์เคสตราและโอเปร่า เช่น ผลงานโอเปร่า เรื่อง Lulu ของ Alban Berg ในปี ค.ศ. 1937
ในยุคหลัง ศิลปินอย่าง Gary Burton ได้คิดค้นเทคนิคการใช้ไม้ตี 4 อัน (Four-mallet technique)
ซึ่งปฏิวัติการเล่นไวบราโฟนให้สามารถบรรเลงทั้งทำนองและประสานเสียงได้พร้อมกันเสมือนเปียโน
ส่วนประกอบ
ลูกระนาด ,แท่งโลหะ (Bars): ทำจากอลูมิเนียม มีขนาดต่าง ๆ ตามค่าโน๊ตแต่ละตัว
ท่อรีโซเนเตอร์ (Resonators / Resonating Tubes): ท่ออลูมิเนียมแนวตั้งที่อยู่ใต้ลิ้นเสียง
ทำหน้าที่ขยายสะท้อนให้เสียงดัง กังวาน ความยาวของท่อตามความถี่ของโน้ต
และมีใบพัดหมุนได้ อยู่ที่ปากท่อรีโซเนเตอร์
รูปใบพัด ปากท่อรีโซเนเตอร์
แพดเดิ้ล(PEDAL)
แป้นเหยีบบจะมีกลไก ไปยกแถบกำมะหยี่ แตะสัมผัสลูกระนาดเพื่อหยุดเสียง หรือ ปล่อย
ทำให้เสียง โน๊ต ยาว หรือ สั้น ตามต้องการ
ไม้ตีไวบราโฟน (Vibraphone Mallets)
ไม้ตีไวบราโฟน (Vibraphone Mallets) คืออุปกรณ์ที่ใช้สำหรับเคาะบรรเลงเครื่องดนตรี
ประเภทระนาดโลหะไวบราโฟน เพื่อให้เกิดเสียงกังวานตามระดับเสียงที่ต้องการ
ลักษณะส่วนประกอบ
ส่วนหัว (Head): ห่อหุ้มด้วยวัสดุหลากหลาย เช่น ด้ายถัก เชือก หรือสักหลาด ซึ่งความหนาและ
วัสดุของหัวไม้จะกำหนดระดับความนุ่มหรือแข็งของเสียง (Soft, Medium, Hard)
ด้ามจับ (Shaft): นิยมทำจากไม้ตระกูลหวาย (Rattan) หรือพลาสติก/ไฟเบอร์กลาส
เพื่อความยืดหยุ่นและ น้ำหนักที่เหมาะสมในการจับ
เทียบตำแหน่งโน๊ตกับเปียโน
YV-460
วีดีโอ