เตหน่า (Tena / Tenah) หรือ เตหน่ากู คือเครื่องดนตรีประเภทเครื่องดีดพื้นบ้านของชาวปกาเกอะญอ (กะเหรี่ยง)
มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว
ชาวปกาเกอะญอ เป็นชนเผ่าพื้นเมืองที่อาศัยอยู่ใน
พื้นที่ป่าเขาของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
โดยเฉพาะใน ประเทศไทย และ เมียนมา
ที่อยู่อาศัยแนว จังหวัดรอยต่อทั้งสองฝั่งไทยและพม่า
ตั้งแต่ตอนเหนือของไทย เชียงรายแม่ฮ่องสอน ไปถึงประจวบคีรีขันธ์
เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน ตาก
ลำพูน ลำปาง กำแพงเพชร กาญจนบุรี
กระเหรี่ยงแถบรอยต่อ กาญจนบุรี สังขบุรี และพม่า
เรียกเตหน่าว่า นาเด่ย
-ลำตัว (Body) ส่วนใหญ่ทำจากไม้ขุดท่อนเดียว ไม้ท้องถิ่น เช่นไม่สัก และอาจจะมีไม้ต่อประกอบเพื่อทำเป็นกล่องเสียง
-ด้านบนใช้แผ่นโละหะ จากปิ๊บสังกะสี ยึดติดกับลำตัว เป็นส่วนที่่ใช้ผูกกับสายที่ใช้ดีด เพื่อให้เสียงก้องกังวาล
-มีไม้แท่งทำเป็นส่วนคอ มีลักษณะโค้งงอ ใช้ยึดสายระหว่างคอกับลำตัว ที่คอจะ จะรูใส่ลูกบิดใช้ปรับตั้งสาย
ลูกบิดสมัยแบบเก่าเป็นแท่งไม้เสียบไปในรู ปัจจุบันมีการประยุกต์เอาลูกบิดสายกีต้าร์มาใส่แทน เพื่อให้ตั้งสายง่ายขึ้น
- สายจากการสอบถามและคำบอกเล่า บอกว่าเมื่อก่อนจะใช้เถาวัลย์มาทำเป็นสาย มีเสียงเบาและขาดง่าย
ต่อมาก็ใช้สายเบรค หรือ สายคลัชมอเตอร์ไซค์ ซึ่งให้เสียงกังวาลกว่า ปัจจุบันบางส่วนก็มีการประยุกต์ใช้สายกีต้าร์
สายมี 5-7 สาย โคยตั้งสาย เทียบกับ เสกลระบบ เพนทาโทนิค คือมี 5 โน๊ต เช่นลักษณะโน๊ตในคีย์ซี จะมีโน๊ต โด เร มี ซอล ลา
แต่การตั้งสาย ดั่งเดิม จะตั้งเทียบไปตามระดับเสียงคนร้อง แต่ละคน
- เสียงจะมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว มีความโปร่ง แหลม ใส ก้องกังวาล
- ผู้ชายมักจะสร้างเตหน่าขึ้นมาเล่นเอง ด้วยมือ โดยใช้ไม้และวัสดุที่หาได้ ตามธรรมชาติ
มีทั้งแบบเรียบง่าย และ แกะสลักลวดลาย ประดิษฐ์ ตกแต่ง ตามจินตนาการของแต่ละคน
จึงมีขนาด และ ลายละเอียดที่แตกต่างตามคนที่ทำออกแบบ จึงมีความหลากหลายมาก
เป็นรูปช้าง รูปนก ฯลฯ ชายหนุ่ม นำไป เล่นดีดร้อง จีบ เกี้ยว สาวๆในหมู่บ้าน
และมีบทบาทสำคัญในการใช้กล่อมเด็ก โดยใช้ดีด ประกอบการเล่าบทกวี ธรรมชาติ ปลูกฝังคติธรรมสอนใจ ให้เด็กๆ เรียกว่า "ธา
และ ใช่เล่นเพื่อผ่อนคลาย หลังทำงาน หรือ ประกอบการเล่าเรื่องราว นิทาน บทกลอน ปรัชญาชีวิตในชุมชน
ลีซะ และ สุวิชานนท์ แสดงการเล่นดนตรีเตหน่า เผยแพร่วัฒนธรรม ทำให้เริ่มรู้จักไปอย่างกว้างขวาง ราวๆปี 2536ก็ได้ ทำเทป
ชุดบันทึกคนต้นน้ำ และ อีกหลายชุด ต่อมา ช่วงนั้นเป็นที่ยุคเฟื่องฟูของงานทำเทปใต้ดิน คือ เล่นเอง บันทึกในห้องอัด และ
การทำเทปออกมาขาย ทำเอง ขายเอง ไม่สังกัดค่ายเพลง ทำให้มีงานเผยแพร่ การทำงานสร้างสรรค์อย่างอิสระ
มีศิลปทางดนตรีที่หลากหลายมาก
ทำให้มีดีๆในยุคนั้น
-