ด่านทรัน Đàn Tranh
ด่านทรัน ยุคเก่าทำจากสายเหล็ก
มี 16 สาย ประดับมุก
ในอดีต Đàn Tranh มีพัฒนาการมาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งส่งผลต่อช่วงเสียง (Range) และเทคนิคการเล่น:
ยุคเก่า: มักมี 16 สาย (ทำจากไหมหรือเหล็ก)
ยุคปัจจุบัน: มาตรฐานส่วนใหญ่จะอยู่ที่ 17 สาย
รุ่นพิเศษ: สำหรับนักดนตรีอาชีพหรือเพลงร่วมสมัย จะมีรุ่น 19, 22 และ 25 สาย
เพื่อให้เล่นบันไดเสียงได้กว้างขึ้น
ในฐานะที่คุณสนใจเรื่องโครงสร้างเครื่องดนตรี จุดที่น่าสังเกตของ Đàn Tranh คือ:
ไม้หน้า (Soundboard): นิยมใช้ไม้ Paulownia (ไม้ตง) ซึ่งมีความพรุนสูงและน้ำหนักเบา ช่วยให้การสะท้อนเสียงแหลมใสและกังวาน
โครงและข้าง: มักทำจากไม้เนื้อแข็ง เช่น ไม้ชิงชัน (Rosewood) หรือไม้ประดู่ เพื่อความแข็งแรงและช่วยให้เสียงมีความหนา (Body)
หย่อง (Bridges): เรียกว่า "Con Nhạn" (ตัวนกนางแอ่น) มักทำจากไม้หรือกระดูก ทำหน้าที่ถ่ายทอดแรงสั่นสะเทือนจากสายลงสู่กล่องเสียง
Đàn Tranh ใช้ระบบบันไดเสียงแบบ Pentatonic (5 เสียง) แต่มีความพิเศษที่การใช้มือซ้ายกดสายเพื่อเปลี่ยนระดับเสียง:
การตั้งสายหลัก: มักตั้งในระบบ $Sol - La - Do - Re - Mi$
เทคนิคเฉพาะ: ความเสน่ห์ของเครื่องดนตรีชิ้นนี้ไม่ได้อยู่ที่การดีด (มือขวา) แต่อยู่ที่การ "กดและสั่นสาย" (มือซ้าย)
ซึ่งสามารถสร้างเสียงสะอื้นหรือเสียงเลื้อย (Ornamentation) ที่เป็นเอกลักษณ์ของดนตรีเวียดนาม
หากเทียบกับเครื่องสายในตระกูล Zither ของเอเชีย:
คุณสมบัติ
Đàn Tranh (เวียดนาม) Guzheng (จีน) Koto (ญี่ปุ่น)
สาย ลวดเหล็ก (Steel) โลหะพันไนลอน ไนลอน/ไหม
เสียง ใส แหลม พุ่ง กังวาน ทุ้มลึก นุ่มนวล สงบ
การดีด ใส่ปลอกนิ้ว 2-3 นิ้ว ใส่ปลอกนิ้ว 4-8 นิ้ว ใส่ปลอกนิ้ว 3 นิ้ว